Powrót

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika

„Świat fizyki”

 

Zakładane osiągnięcia uczniów (Plan wynikowy)

 8. Wymagania przekrojowe. Uczeń:

1)   opisuje przebieg i wynik przeprowadzanego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów, wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny;

2)   wyodrębnia zjawisko z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia;

3)   szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku i ocenia na tej podstawie wartości obliczanych wielkości fizycznych;

4)   przelicza wielokrotności i podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, centy-, hekto-, kilo- mega-); przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina, doba);

5)   rozróżnia wielkości dane i szukane;

6)   odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli;

7)   rozpoznaje proporcjonalność prostą na podstawie danych liczbowych lub na podstawie wykresu oraz posługuje się proporcjonalnością prostą;

8)   sporządza wykres na podstawie danych z tabeli (oznaczenie wielkości i skali na osiach), a także odczytuje dane z wykresu;

9)   rozpoznaje zależność rosnącą i malejącą na podstawie danych z tabeli lub na podstawie wykresu oraz wskazuje wielkość maksymalną i minimalną;

10) posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej;

11) zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2-3 cyfr znaczących);

12) planuje doświadczenie lub pomiar, wybiera właściwe narzędzia pomiaru; mierzy: czas, długość, masę, temperaturę, napięcie elektryczne, natężenie prądu.

 

W odpowiednich miejscach w nawiasach podano numery doświadczeń obowiązkowych zgodnie z podstawą programową.

Umiejętności wymienione w wymaganiach przekrojowych nauczyciel kształtuje na każdej lekcji i przy każdej sprzyjającej okazji.

 KLASA I

      1       Lekcja wstępna

2.   Test na wejście po szkole podstawowej

  

  1. Wykonujemy pomiary – 12 godzin

 

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca))

Uczeń:

Ujęcie numeratywne wymagania (treści)

Metody, formy (w tym aktywizujące i realizacja WSOZ)

3-4

 

1.1. Wielkości fizyczne, które mierzysz na co dzień 

 

a)     długość, temperatura, czas,

b)     szybkość, masa

·  wymienia przyrządy, za pomocą których mierzymy długość, temperaturę, czas, szybkość i masę

·  podaje zakres pomiarowy przyrządu

·  przelicza jednostki długości, czasu i masy

·  wymienia jednostki wszystkich mierzonych wielkości

·  podaje dokładność przyrządu

·  oblicza wartość najbardziej zbliżoną do rzeczywistej wartości mierzonej wielkości, jako średnią arytmetyczną wyników

·   wyjaśnia na przykładach przyczyny występowania niepewności pomiarowych

·  zapisuje różnice między wartością końcową i początkowa wielkości fizycznej (np. )

·  wyjaśnia, co to znaczy wyzerować przyrząd pomiarowy

·  wyjaśnia pojęcie szacowania wartości wielkości fizycznej

·  wyjaśnia, co to jest rząd wielkości

·  zapisuje wynik pomiaru bezpośredniego wraz z niepewnością

·  wymienia jednostki podstawowe SI

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

 

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne

5-6

 

1.2. Pomiar wartości siły ciężkości

·  mierzy wartość siły w niutonach za pomocą siłomierza

·  oblicza wartość ciężaru posługując się wzorem

·  wykazuje doświadczalnie, że wartość siły ciężkości jest wprost proporcjonalna do masy ciała

·  uzasadnia potrzebę wprowadzenia siły jako wielkości wektorowej

·  podaje cechy wielkości wektorowej

·  przekształca wzór  i oblicza masę ciała, znając wartość jego ciężaru

·  rysuje wektor obrazujący siłę o zadanej wartości (przyjmując odpowiednią jednostkę)

1.9; posługuje się pojęciem siły ciężkości

Ilustracyjna: pokaz filmu,

 

Praktyczna: ćwiczenia uczniowskie

7-8

 

1.3. Wyznaczanie gęstości substancji

·  odczytuje gęstość substancji z tabeli

·  na podstawie gęstości podaje masę określonej objętości danej substancji

·  mierzy objętość ciał o nieregularnych kształtach za pomocą menzurki

·  wyznacza doświadczalnie gęstość ciała stałego o regularnych kształtach (9.1)

·  wyznacza doświadczalnie gęstość cieczy

·  oblicza gęstość substancji ze związku

·  podaje jednostki gęstości

·  przelicza gęstość wyrażoną w kg/m3 na g/cm3 i na odwrót

·  przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości fizycznych w tym wzorze

·  zaokrągla wynik pomiaru pośredniego do dwóch cyfr znaczących

·  wyjaśnia, czym różni się mierzenie wielkości fizycznej od jej wyznaczania (pomiaru pośredniego)

3,3; posługuje się pojęciem gęstości;

3,4; stosuje do obliczeń związek między masą, gęstością i objętością ciał stałych i cieczy, na podstawie wyników pomiarów wyznacza gęstość cieczy i ciał stałych;

9,1; wyznacza gęstość substancji, z jakiej wykonano przedmiot w kształcie prostopadłościanu, walca lub kuli za pomocą wagi i linijki;

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

 

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

9-10

 

1.4. Pomiar ciśnienia

·  pokazuje na przykładach, że skutek nacisku ciał na podłoże zależy od wielkości powierzchni zetknięcia

·  podaje jednostkę ciśnienia i jej wielokrotności

·  mierzy ciśnienie atmosferyczne za pomocą barometru

·  wykazuje, że skutek nacisku na podłoże, ciała o ciężarze  zależy od wielkości powierzchni zetknięcia ciała z podłożem

·  oblicza ciśnienie za pomocą wzoru

·  przelicza jednostki ciśnienia

·  mierzy ciśnienie w oponie samochodowej

·  przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości występujących w tym wzorze

·  opisuje zależność ciśnienia atmosferycznego od wysokości nad poziomem morza

·  rozpoznaje zjawiska, w których istotną rolę odgrywa ciśnienie atmosferyczne i urządzenia, do działania, których jest ono niezbędne

·  wyjaśnia zasadę działania wybranego urządzenia, w którym istotną rolę odgrywa ciśnienie

·  wyznacza doświadczalnie ciśnienie atmosferyczne za pomocą strzykawki i siłomierza

3,6; posługuje się pojęciem ciśnienia (w tym ciśnienia hydrostatycznego i atmosferycznego);

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

 

Praktyczna: ćwiczenia uczniowskie,

 

Słowna: praca z podręcznikiem

11

 

1.5. Sporządzamy wykresy

·  na podstawie wyników zgromadzonych w tabeli sporządza wykres zależności jednej wielkości fizycznej od drugiej w podanym wcześniej układzie osi

·  na podstawie wyników zgromadzonych w tabeli sporządza samodzielnie wykres zależności jednej wielkości fizycznej od drugiej

·  wykazuje, że jeśli dwie wielkości są do siebie wprost proporcjonalne, to wykres zależności jednej od drugiej jest półprostą wychodzącą z początku układu osi

·  wyciąga wnioski o wartościach wielkości fizycznych na podstawie kąta nachylenia wykresu do osi poziomej

8,8; sporządza wykres na podstawie danych z tabeli (oznaczenie wielkości i skali na osiach), a także odczytuje dane z wykresu;

 

Praktyczna: ćwiczenia uczniowskie,

 

12-13 Powtórzenie. Sprawdzian

 

2. Niektóre właściwości fizyczne ciał – 4 godziny

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

Ujęcie numeratywne wymagania (treści)

Metody, formy (w tym aktywizujące i realizacja WSOZ)

14

 

2.1. Trzy stany skupienia ciał

·  wymienia stany skupienia ciał i podaje ich przykłady

·  podaje przykłady ciał kruchych, sprężystych i plastycznych

·  opisuje stałość objętości i nieściśliwość cieczy

·  wykazuje doświadczalnie ściśliwość gazów

·  wykazuje doświadczalnie zachowanie objętości ciała stałego przy zmianie jego kształtu

·  podaje przykłady zmian właściwości ciał spowodowanych zmianą temperatury i skutki spowodowane przez tę zmianę

·  opisuje właściwości plazmy

 

 

Technik ochrony środowiska,

Ochrona przed zanieczyszczeniami,

 

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

15

 

2.2. Zmiany stanów skupienia ciał

 

 

 

 

 

 

 

·  podaje przykłady topnienia, krzepnięcia, parowania

·  podaje temperatury krzepnięcia i wrzenia wody

·  odczytuje z tabeli temperatury topnienia i wrzenia

·  wymienia i opisuje zmiany stanów skupienia ciał

·  odróżnia wodę w stanie gazowym (jako niewidoczną) od mgły i chmur

·  podaje przykłady skraplania, sublimacji i resublimacji

·  opisuje zależność temperatury wrzenia od ciśnienia

·  opisuje zależność szybkości parowania od temperatury

·  wykazuje doświadczalnie zmiany objętości ciał podczas krzepnięcia

·  wyjaśnia przyczyny skraplania pary wodnej zawartej w powietrzu, np. na okularach, szklankach i potwierdza to doświadczalnie

2,9;  opisuje zjawiska topnienia, krzepnięcia, parowania, skraplania, sublimacji i resublimacji;

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Słowna: pogadanka naprowadzająca,

 

16

 

2.3. Rozszerzalność temperaturowa ciał

·  podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej w życiu codziennym i technice

·  podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej ciał stałych, cieczy i gazów

·  opisuje anomalną rozszerzalność wody i jej znaczenie w przyrodzie

·  opisuje zachowanie taśmy bimetalicznej przy jej ogrzewaniu

·  za pomocą symboli  i  lub  i  zapisuje fakt, że przyrost długości drutów lub objętości cieczy jest wprost proporcjonalny do przyrostu temperatury

·  wykorzystuje do obliczeń prostą proporcjonalność przyrostu długości do przyrostu temperatury

·  wyjaśnia zachowanie taśmy bimetalicznej podczas jej ogrzewania

·  wymienia zastosowania praktyczne taśmy bimetalicznej

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Praktyczna: ćwiczenia uczniowskie,

Praca z podręcznikiem

17  Sprawdzian

 

  

3. Cząsteczkowa budowa ciał – 5 godzin

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

Ujęcie numeratywne wymagania (treści)

Metody, formy (w tym aktywizujące i realizacja WSOZ)

18

3.1. Sprawdzamy prawdziwość hipotezy o cząsteczkowej budowie ciał

·  podaje przykłady dyfuzji w cieczach i gazach

·  opisuje doświadczenie uzasadniające hipotezę o cząsteczkowej budowie ciał

·  opisuje zjawisko dyfuzji

·  przelicza temperaturę wyrażoną w skali Celsjusza na tę samą temperaturę w skali Kelvina i na odwrót

·  wykazuje doświadczalnie zależność szybkości dyfuzji od temperatury

·  opisuje związek średniej szybkości cząsteczek gazu lub cieczy z jego temperaturą

·  wyjaśnia, dlaczego dyfuzja w cieczach przebiega wolniej niż w gazach

·  uzasadnia wprowadzenie skali Kelvina

·  opisuje ruchy Browna

3,1; analizuje różnice w budowie mikroskopowej ciał stałych, cieczy i gazów;

 

Fizyk molekularny,

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

Ilustracyjna: pokaz filmu,

 

19

 

3.2. Siły międzyczą-steczkowe

·  podaje przyczyny tego, że ciała stałe i ciecze nie rozpadają się na oddzielne cząsteczki

·  na wybranym przykładzie opisuje zjawisko napięcia powierzchniowego, demonstrując odpowiednie doświadczenie

·  wyjaśnia rolę mydła i detergentów

·  podaje przykłady działania sił spójności i sił przylegania

·  podaje przykłady wykorzystania zjawiska włoskowatości w przyrodzie

·  wyjaśnia zjawisko menisku wklęsłego i włoskowatości

3,5; opisuje zjawisko napięcia powierzchniowego na wybranym przykładzie;

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Praca z podręcznikiem,

20

 

3.3. Różnice w cząsteczkowej budowie ciał stałych, cieczy i gazów

·  podaje przykłady pierwiastków i związków chemicznych

·  wyjaśnia, dlaczego gazy są ściśliwe a ciała stałe nie

·  podaje przykłady atomów i cząsteczek

·  opisuje różnice w budowie ciał stałych, cieczy i gazów

·  wyjaśnia pojęcia: atomu, cząsteczki, pierwiastka i związku chemicznego

·  objaśnia, co to znaczy, że ciało stałe ma budowę krystaliczną

·  doświadczalnie szacuje średnicę cząsteczki oleju

3,1; analizuje różnice w budowie mikroskopowej ciał stałych, cieczy i gazów;

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Praca z podręcznikiem,

21

 

3.4. Od czego zależy ciśnienie gazu w zamkniętym zbiorniku?

·  podaje przykłady sposobów, którymi można zmienić ciśnienie gazu w zamkniętym zbiorniku, np. w dętce rowerowej

·  wyjaśnia, dlaczego na wewnętrzne ściany zbiornika gaz wywiera parcie

·  wyjaśnia, dlaczego ciśnienie gazu w zbiorniku zamkniętym zależy od ilości gazu, jego objętości i temperatury

 

3,6; posługuje się pojęciem ciśnienia (w tym ciśnienia hydrostatycznego i atmosferycznego);

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

 

22 Sprawdzian

 

4. Jak opisujemy ruch? – 11 godzin

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

Ujęcie numeratywne wymagania (treści)

Metody, formy (w tym aktywizujące i realizacja WSOZ)

 

23

 

4.1, 4.2. Układ odniesienia. Tor ruchu, droga

·  rozróżnia pojęcia tor ruchu i droga

·  klasyfikuje ruchy ze względu na kształt toru

·  opisuje ruch ciała w podanym układzie odniesienia

·  obiera układ odniesienia i opisuje ruch prostoliniowy w tym układzie

·  opisuje położenie ciała za pomocą współrzędnej x

·  oblicza przebytą przez ciało drogę ruchem prostoliniowym jako

·  wyjaśnia, co to znaczy, że spoczynek i ruch są względne

·  rozróżnia drogę i przemieszczenie

 

Słowna: pogadanka naprowadzająca

Praca z podręcznikiem,

 

 

24-25

 

4.3. Ruch prostoliniowy jednostajny

·  wymienia cechy charakteryzujące ruch prostoliniowy jednostajny

·  na podstawie różnych wykresów  odczytuje drogę przebywaną przez ciało w różnych odstępach czasu

·  doświadczalnie bada ruch jednostajny prostoliniowy i formułuje wniosek

·  sporządza wykres zależności  na podstawie wyników doświadczenia zgromadzonych w tabeli

·  wykonuje zadania obliczeniowe, oblicza czas, wiedząc że s ~ t

1,2; odczytuje prędkość i przebytą odległość z wykresów zależności drogi i prędkości od czasu oraz rysuje te wykresy na podstawie opisu słownego;

 

Ilustracyjna: pokaz filmu,

Praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

 

 

26

 

4.4.1. Wartość prędkości (szybkość) ciała w ruchu jednostajnym prostoliniowym

·  zapisuje wzór  i nazywa występujące w nim wielkości

·  oblicza wartość prędkości ze wzoru

·  oblicza drogę przebytą przez ciało na podstawie wykresu zależności

·  wartość prędkości w km/h wyraża w m/s i na odwrót

·  sporządza wykres zależności  na podstawie danych z tabeli

·  podaje interpretację fizyczną pojęcia szybkości

·  przekształca wzór  i oblicza każdą z występujących w nim wielkości

·  wykonuje zadania obliczeniowe, korzystając ze wzoru  i  wykresów s(t) i u(t)

1,1; przelicza jednostki prędkości;

 

- praca z podręcznikiem,

 

 

27

 

4.4.2. Prędkość w ruchu jednostajnym prostoliniowym

·  na przykładzie wymienia cechy prędkości, jako wielkości wektorowej

·  uzasadnia potrzebę wprowadzenia do opisu ruchu wielkości wektorowej –prędkości

·  opisuje ruch prostoliniowy jednostajny używając pojęcia prędkości

·  podaje przykład dwóch wektorów przeciwnych

·  rysuje wektor obrazujący prędkość o zadanej wartości (przyjmując odpowiednią jednostkę)

1,1; posługuje się pojęciem prędkości do opisu ruchu; przelicza jednostki prędkości;

 

- praca z podręcznikiem,

 

 

28-29

 

4.5. Średnia wartość prędkości (średnia szybkość). Prędkość chwilowa

·  oblicza średnią wartość prędkości

·  wyznacza doświadczalnie średnią wartość prędkości biegu lub pływania lub jazdy na rowerze (9.2)

·  planuje czas podróży na podstawie mapy i oszacowanej średniej szybkości pojazdu

·  odróżnia średnią wartość prędkości od chwilowej wartości prędkości

·  wyjaśnia, że pojęcie „prędkość” w znaczeniu fizycznym to prędkość chwilowa

·  wykonuje zadania obliczeniowe, posługując się średnią wartością prędkości

·  podaje definicję prędkości średniej

·  opisuje ruch, w którym wartość przemieszczenia jest równa drodze

·  odróżnia wartość średniej prędkości od średniej wartości prędkości

1,5; odróżnia prędkość średnią od chwilowej w ruchu niejednostajnym;

 

9,2; wyznacza prędkość przemieszczania się (np. w czasie marszu, biegu, pływania, jazdy rowerem) za pośrednictwem pomiaru odległości i czasu;

 

- praktyczna: ćwiczenia laboratoryjne,

 

 

30

 

4.6. Ruch prostoliniowy jednostajnie przyspieszony

·  podaje przykłady ruchu przyspieszonego i opóźnionego

·  opisuje ruch jednostajnie przyspieszony

·  z wykresu zależności  odczytuje przyrosty szybkości w określonych jednakowych odstępach czasu

·  sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·  ustala rodzaj ruchu na podstawie wykresów u(t), odczytuje przyrosty szybkości w podanych odstępach czasu

 

-słowna: praca z podręcznikiem,

31

 

4.7. Przyspieszenie w ruchu prostoliniowym jednostajnie przyspieszonym

·  podaje wartość przyspieszenia ziemskiego

·  podaje przykłady ruchu jednostajnie przyspieszonego

·  podaje wzór na wartość przyspieszenia

·  podaje jednostki przyspieszenia

·  posługuje się pojęciem wartości przyspieszenia do opisu ruchu jednostajnie przyspieszonego

·  przekształca wzór  i oblicza każdą wielkość z tego wzoru

·  sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·  podaje interpretację fizyczną pojęcia przyspieszenia

·  sporządza wykres zależności u(t), znając wartość przyspieszenia

1,6; posługuje się pojęciem przyspieszenia w opisie ruchu prostoliniowego jednostajnie przyspieszonego;

 

- praca z podręcznikiem,

 

32 – 33

Powtórzenie.

Sprawdzian

 

 

 

 

 

 

34 – 35*

 

4.8. Droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym

 

 

 

·  oblicza drogę przebytą ruchem jednostajnie przyspieszonym na podstawie wykresu u(t)

 

 

36*

 

4.9. Ruch jednostajnie opóźniony

 

 

 

·  opisuje ruch jednostajnie opóźniony

·  oblicza drogę do chwili zatrzymania się na podstawie wykresu u(t)

·  wyjaśnia, dlaczego do obliczeń dotyczących ruchu opóźnionego nie można stosować wzoru na wartość przyspieszenia

 

 

    * Tematy nie objęte podstawą programową